Q-Koorts

Hoe komt de informatie over lopende en afgeronde onderzoeken bij huisartsen?
Antwoord huisarts: Huisartsen voelen ook dat het lastig is alle informatie te krijgen. Met bekende onderzoeksgegevens wordt momenteel een richtlijn voor huisartsen opgesteld. De verwachting is dat deze richtlijnen mei 2010 gereed zijn. Verder geeft de GGD constant up-to-date informatie aan huisartsen.

Waar kun je terecht als je bij je huisarts vastloopt?
Antwoord  huisarts: Huisartsen werken onderling nauw samen en wisselen kennis uit. Maar feit blijft dat er nog maar weinig kennis beschikbaar is.

Antwoord Q-koorts patiënt: Praat met je arts en overleg dat je er moeite mee hebt dat je je vraag nergens kunt neerleggen en dat dit onrust oplevert.

Kinderen met Q-koorts worden op een andere manier behandeld. Waarom?
Antwoord huisarts: Q-koorts komt  met name voor bij volwassenen en gelukkig niet veel bij kinderen. Maar kinderen kunnen het wel krijgen. Veel kinderen hebben er weinig last van gehad. Vaak blijkt bij aanhoudende sluimerende klachten dat het om Q-koorts gaat. Q-koorts kun je echter alleen in de acute fase behandelen. Als een kind later dan 14 dagen na de Q-koortsbesmetting pas een behandeling krijgt, dan heeft het geen zin meer. Verder is Q-koorts niet gevoelig voor alle antibiotica.
Tenslotte is er veel verwarring over de bloedtesten voor Q-koorts. Uit bloedtesten blijkt dat je Q-koorts hebt gehad en dat je dus antistoffen in je lichaam hebt.

Kunnen overgangsklachten terugkomen na een Q-koortsbesmetting?
Antwoord gynaecoloog: Hier moeten we twee dingen scheiden. Enerzijds kan de overgang terugkomen? Nee, dat kan niet. Anderzijds kun je last hebben van overgangsklachten door Q-koorts? Nee, de klachten van Q-koorts zijn soortgelijk/identiek aan overgangsklachten, maar hebben een andere oorzaak.

Zelf heb ik mijn eerste ziektedag niet vast kunnen stellen, want Ik ben al erg lang vermoeid. Waarom vragen ze naar mijn eerste ziektedag?
Antwoord huisarts: Het gaat bij de eerste ziektedag om de eerste dag dat de koorts is begonnen. Het is prettig om dat te weten, om zo mogelijk te kunnen achterhalen wanneer iemand aan de besmettingsbron is blootgesteld. Als iemand geen koorts heeft gehad of als iemand geen uitgesproken gezondheidsklachten heeft gehad en daardoor pas in een later stadium naar zijn/haar huisarts is geweest, is het moeilijk vast te stellen wat de eerste ziektedag was.

Stel een boer is bij het lammeren aanwezig geweest en gaat vervolgens met de kleren die hij op moment van het lammeren droeg de straat op. Is dit risicovol?
Antwoord arts infectieziektenbestrijding GGD: Ja dat is risicovol, mits het geboortemateriaal van een besmet dier in aanraking is gekomen met de kleding. In dat geval is de kleding besmet. Degene die vervolgens daadwerkelijk met die kleding in aanraking komt, kan ook besmet raken. Op afstand kan de besmetting echter niet door worden gegeven. Maar we zien dat bijna alle Q-koortspatiënten door bacteriën die in de lucht zitten doordat het stof wordt verwaaid door de wind, besmet zijn geraakt.
Antwoord bedrijfsarts: Aanvullend hierop, vind ik dat een boer niet met vieze kleding de straat op mag gaan. Daar mag een boer op worden aangesproken.

Kun je Q-koorts twee keer krijgen?
Antwoord longarts: In principe kun je  maar één keer Q-koorts krijgen. Alleen als je een beenmergtransplantatie hebt gehad waardoor je immuunsysteem dermate is aangetast, zou je opnieuw Q-koorts kunnen doorlopen.

Ik heb zelf veel symptomen en diverse antibioticakuren gehad. Later zeiden de artsen dat het misschien handig is om op Q-koorts te laten testen. Is dat dan nog wel zinvol? Is Q-koorts altijd terug te vinden in het bloed?
Antwoord Longarts: Antistoffen zijn lang terug te vinden in het bloed. Dus als bij het bloedonderzoek geen antistoffen naar voren komen, dan komen de gezondheidsklachten ergens anders vandaan. Als je een infectie hebt heb je in eerste twee weken nog geen antistoffen.

Er wordt steeds meer op een intensieve wijze dieren gehouden. Verder wordt er bij dieren veel gebruik gemaakt van antibiotica. Zou er niet een strenger beleid voor het voorschrijven van antibiotica opgesteld moeten worden?
Antwoord arts-microbioloog: Antibioticagebruik wat niet doelmatig is, is niet zinvol. Zowel bij dieren als bij mensen proberen specialisten doelmatig met antibiotica om te gaan. We moeten antibiotica gebruiken in een duurzaam concept.

Wat zijn de gevolgen als de bacterie sluimert? Waarom moeten we het bloedonderzoek blijven herhalen?
Antwoord  huisarts: Middels een bloedonderzoek na een half jaar kun je met vrij grote zekerheid zeggen of de bacterie nog actief is of niet. Voor de zekerheid wordt ook nog na één jaar een bloedonderzoek uitgevoerd. Door patiënten op deze manier te volgen, is het tot een uiterst kleine kans gereduceerd dat de bacterie nog actief kan worden na sluimeren.

Antwoord cardioloog: Mensen die tot risicogroepen behoren (bijv. hartpatiënten) worden nauw gevolgd door huisarts en cardioloog. De kans dat bacterie ooit nog wakker wordt is dan verwaarloosbaar.

Hoe lang moet je je blijven laten onderzoeken?
Antwoord arts-microbioloog: We denken dat het goed is om iemand, die acute Q-koorts heeft gehad, na 9 maanden weer te testen. Is bloed dan schoon, dan kun je stellen dat je er vanaf bent. Mensen met een verhoogd risico zouden we nauwkeuriger kunnen testen, bijvoorbeeld een paar keer per jaar tot 1 jaar na besmetting. Voor mensen die gezond zijn, zou een eenmalig onderzoek na 9 maanden moeten voldoen. Dus onderzoek hoeft niet continu doorgezet te worden. Maar chronische Q-koorts openbaart zich soms pas erg laat, dus zowel patiënten en artsen moeten wel alert blijven.

Ik heb in juni vorig jaar Q-koorts gekregen. Daar ben ik vrijwel geheel van herstelt. Maar door omstandigheden is mijn afweersysteem aangetast. Nu ervaar ik weer verschillende Q-koortsverschijnselen. Kan dat?
Antwoord huisarts: Dat is een moeilijke vraag, die wij ook voor nader onderzoek willen gaan stellen. Q-koorts is een heftige ziekte; je lichaam raakt helemaal van streek. Gelukkig worden veel mensen snel beter. Maar omdat het zo’n rare ziekte is, blijven wel veel mensen langere tijd moe en houden ze spierpijnen. Maar we weten niet hoe het verloopt. Wel weten we dat je de Q-koorts geen tweede keer kunt oplopen. Maar het kan wel dat je in je herstel wat zwakker bent; want je immuunsysteem heeft wat gaten opgelopen. In die situaties kun je dingen oplopen;  mogelijk een infectie. Dus blijf waakzaam op al je gezondheidsklachten.

Antwoord patiëntenorganisatie: Het is kenmerkend dat het vaak een aantal weken goed gaat, maar dan kom je op een dag je bed uit en denk je “ojee, het hele circus gaat opnieuw beginnen”. Zo val je af en toe echt weer van de ladder af. Je kunt niet denken dat je er vanaf bent. Je kunt altijd een terugslag krijgen en die zijn niet te verklaren. En dat is moeilijk te accepteren.

Bestaan er meerdere soorten Q-koorts bacteriën?
Antwoord arts infectieziektenbestrijding GGD: Er bestaan van bacteriën heel veel verschillende soorten stammen. Bacteriën lijken meer op elkaar dan virussen. Dus als u één keer Q-koorts heeft gehad, kun je het niet nog een keer krijgen. Wat bij griep wel kan, omdat dat een virus is.

Ter verduidelijking: De manier waarop de meesten mensen besmet raken is via verspreiding door de lucht. Dan is de bacterie opgedroogd en adem je het in. Daarnaast kun je besmet raken door hand-mond-contact. Maar dat komt veel minder voor; het is bijna een zeldzaamheid.

Je kan dus niet besmet raken via eten in het maag-darmkanaal en dat de bacterie vervolgens ook in de ontlasting zit?
Antwoord arts infectieziektenbestrijding GGD: Ja, dat kan wel. Het is mogelijk besmet te raken als je niet gepasteuriseerde rauwe melk of kaas eet waar de bacterie in zit, maar dit komt nauwelijks voor.

Wat verstaan jullie met langdurige Q-koorts?
Antwoord internist: Bij de chronische vorm weten we niet hoelang het duurt, maar dat kunnen we blijven behandelen met antibiotica. In dat geval moeten we anderhalf tot vier jaar doorgaan met therapie. Dat is dus een zeer intensieve behandeling. Dat is de enige manier dat de bacterie weer wordt genekt. Bij de niet-chronische variant van Q-koorts kunt u wel langdurig gezondheidsklachten houden, maar dat is niet met antibiotica te behandelen.

Eén jaar geleden heb ik 5 dagen koorts gehad. Mijn partner was gelijktijdig ziek. Zij bleek Q-koorts te hebben. Ik ben ook getest. Ik had bloedwaarden 10 en bleek geen Q-koorts te hebben. Ik bleef klachten houden. Daarom werd ik na een half jaar opnieuw getest. Toen wees de test wel Q-koorts uit. Hoe kan dat?
Antwoord internist: Nog niet alle laboratoria onderzoeken het bloed op dezelfde manier. Normaliter heb je bij een lage waarde geen Q-koorts. Als bij een tweede meting deze is gestegen dan heb je een besmetting met Q-koorts gehad, recentelijk.

We hebben een strenge vorst gehad. Kan het beestje tegen deze strenge vorst?
Antwoord huisarts: Ja, het beestje (bacterie) kan overleven in deze strenge vorst.